حفظ منابع زیست محیطی یکی از پایه های اصلی توسعه پایدار است مدیریت این منابع زیست محیطی در کشور را می توان با یک مثال و قیاس با کشورهای همسایه که آب و هوایی شبیه به ایران را دارد بررسی کرد. با بررسی نقشه های هوایی دریاچه وان در ترکیه، دریاچه ارمنیا در ارمنستان و دریاچه ارومیه در ایران میتوان به این نتیجه رسید که نقش مدیریت و تصمیم گیری ها چگونه به منابع طبیعی ضربه وارد کرده است.

توسعه پایدار کلیدواژه ای که چند سالی است در فضای مدیریت کشور محل بحث و گفت و گو است و نظریه های فراوانی برای این کلیدواژه شکل گرفته است. توسعه پایدار به معنای حیات، زنده نگهداشتن، استمرار و آنچه که می‌تواند در آینده تداوم داشته باشد، است.برخلاف آنچه که در وهله اول در مورد توسعه پایدار به ذهن متبادر می شود که توسعه به معنای پیشرفت و بسط است در وهله اول باید منابع زیست محیطی اقتصادی اجتماعی و سیاسی که پایه های توسعه پایدار هستند حفظ و تثبیت شوند و در گام بعدی شروع به گسترش و پیشرفت آن ها کرد.

در سال ۱۹۸۰ برای نخستین بار نام توسعه پایدار در گزارش سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی (IUCN) آمد. این سازمان در گزارش خود با نام استراتژی حفظ منابع طبیعی این واژه را برای توصیف وضعیتی به کار برد که توسعه نه تنها برای طبیعت مضر نیست، بلکه به یاری آن هم می‌آید.

به عبارتی دیگر توسعه پایدار محل تلاقی جامعه، اقتصاد و محیط زیست است.در صورت نبود هر کدام از این پایه ها توسعه پایدار بی معنی و خارج از موضوع خواهد بود.

همانطور که در تعریف گفته شد حفظ منابع زیست محیطی یکی از پایه های اصلی توسعه پایدار است مدیریت این منابع زیست محیطی در کشور را می توان با یک مثال و قیاس با کشورهای همسایه که آب و هوایی شبیه به ایران را دارد بررسی کرد. با بررسی نقشه های هوایی دریاچه وان در ترکیه، دریاچه ارمنیا در ارمنستان و دریاچه ارومیه در ایران میتوان به این نتیجه رسید که نقش مدیریت و تصمیم گیری ها چگونه به منابع طبیعی ضربه وارد کرده است.

اگرچه تغییرات آب هوایی جهانی بر روی سطح آب دریاچه های ارمنیا و وان تاثیرگذار بوده است اما به کلی خشک نشده و در این سو می بینیم که دریاچه ارومیه به نمکزار تبدیل شده است.یکی از مباحثی که در امنیت ملی مطرح است بحث مهاجرت در اثر کمبود منابع طبیعی است.کمبود منابع طبیعی باعث مهاجرت از یک منطقه به منطقه ای دیگر خواهد شد که پیامدهایی از جمله برهم خوردن بافت اجتماعی منطقه مقصد،افزایش جمعیت ،کمبود امکانات رفاهی و خدماتی را شامل خواهد شد که این به خودی خود باعث افزایش نارضایتی و کاهش سطح تحمل پذیری و امید به زندگی می شود.

این برهم خوردن بافت اجتماعی را می توان در بحث ساخت سد داریان در منطقه اورامانات در استان کرمانشاه نیز به عینه مشاهده کرد.با اجرای طرح سد درایان و شروع ساخت وساز ،مناطق روستایی که عمدتا باغات انار وزیتون بود خریداری و تخریب شد و مردمانی را مجبور به مهاجرت به مکان های مختلف از جمله مراکز استان های کرمانشاه و کردستان کرد که در این استان ها طبق آمارهای منتشر شده دارای بیشترین نرخ طلاق، بیکاری و خشونت نیز هستند.در این چندین ساله زاغه نشینی در مراکز این استان ها افزایش یافته و سطح امید مردم به زندگی به شدت کاهش یافته است.

این مثال ها گواه بر این موضوع هستند که ما در قدم اول توسعه پایدار که حفظ و تثبیت منابع است با مشکلات عدیده ای مواجه هستیم که نه تنها به حفظ و تثبیت کمکی نخواهد کرد بلکه کمر به تخریب منابع بسته است. مدیریت کشور در این مقطع از نبود تخصص لازم و بی مسولیتی به شدت رنج می برد و اگر این وضعیت ادامه یابد نه تنها در مسایل زیست محیطی بلکه در مسایل اقتصادی اجتماعی و سیاسی که همگی به هم وابسته و مکمل یکدیگر هستند با مشکلات بیشتری مواجه خواهیم شد کما این که الان هم با این سومدیریت رو به رو هستیم.

عضو حزب اعتمادملی*

  • نویسنده : فردین رستمی*