تاریخ انتشار:۰۶ آذر ۱۳۹۴در ۹:۱۴ ق.ظ کد خبر:2494

بررسی یک ناهنجاری اجتماعی؛ ادبیات خیابانی خشن نسبت به زنان

از سال ۱۹۸۱، ۲۵ نوامبر هر سال (معادل چهارم یا پنجم آذر) به‌عنوان روز جهانی رفع خشونت علیه زنان برگزیده شده است. این روز برای یادآوری عزم همگانی برای مبارزه با خشونت علیه زنان انتخاب شده است. شورای عمومی سازمان ملل متحد در ۱۷ اکتبر ...

از سال ۱۹۸۱، ۲۵ نوامبر هر سال (معادل چهارم یا پنجم آذر) به‌عنوان روز جهانی رفع خشونت علیه زنان برگزیده شده است. این روز برای یادآوری عزم همگانی برای مبارزه با خشونت علیه زنان انتخاب شده است. شورای عمومی سازمان ملل متحد در ۱۷ اکتبر ۱۹۹۹ نامگذاری این روز را به‌عنوان روزی جهانی تصویب کرد. در همین زمینه «امید ایرانیان» خشونت کلامی علیه زنان را بررسی می‌کند.

چندی پیش اعلام شد براساس آخرین تحقیقاتی که توسط یک مرکز تحقیقاتی خصوصی انجام شده است، هر زن یا دختری در جوامع شهری در ایران به میزان مسافتی که طی می‌کند یا مدت زمان حضورش در سطح خیابان‌ها، در هر تردد شهری، چندین بار به لحاظ مزاحمت‌های کلامی، فیزیکی و چشمی (نگاه نامناسب و آزاردهنده) ازسوی برخی مردان مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرد. البته مزاحمت برای دختران و زنان فقط مختص به ایران نیست. حدود چند ماه قبل نیز ویدیویی در یوتیوپ منتشر شد که نشان می‌داد درشهر نیویورک زنی در طول ۱۰ساعت حدود یکصد بار با ادبیات ناشایست از سوی مردان روبرو شده است.

مزاحمت خیابانی در قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می‌شود

در گذشته‌های نه‌چندان دور، مزاحمت تلفنی باب دندان روز بود. با یک سکه یا کارت تلفن تماس می‌گرفتند و آزار می‌دادند. مزاحمت تلفنی مرد و زن نمی‌شناخت. اما این روزها مزاحمت‌ها بیشتر متوجه زنان است. از مزاحمت فیزیکی تا ادبیات ناشایست یا نگاه‌های نابه‌جا همه تجربیاتی است که در کوله‌بار بخش قابل توجهی از زنان و دختران پیدا می‌شود. اگرچه مزاحمت خیابانی در قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می‌شود و برای آن محکومیت حبس از ۲ تا ۶ ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق در نظر گرفته شده است اما به نظر می رسد این قانون چندان ضمانت اجرایی ندارد، چراکه بارها تجربه نشان داده است که اگر فردی ایجاد مزاحمت کرد و پلیس آمد، مساله همراه با پادرمیانی پلیس و افراد حاضر در صحنه حل شده است و فرد مزاحم محکوم نمی‌شود. از سوی دیگر، بیشتر زنان ترجیح می‌دهند در این زمینه سکوت کنند. هانیه، دانشجوی حسابداری دانشگاه رودهن می‌گوید: «معمولا وقتی در خیابان مزاحمم می‌شوند برای خانواده تعریف نمی‌کنم. برادرم می‌گوید : «مشکل از خود توست. اگر تو با ظاهری مناسب بیرون بروی کسی مزاحمت نمی‌شود.» در خیابان هم همین‌طور است. در نتیجه ترجیح می‌دهم وقتی مزاحمم می‌شوند سکوت کنم چون نتیجه‌اش تذکر به خودم است!

با این حرف ها دلم خنک می‌شود!

به ردیف جلوی سوپر مارکت خیابان شهرآرا نشسته‌اند. بین ۱۷ تا ۲۰ سال سن دارند. از ماشین برای خرید پیاده می‌شود. موج ادبیات ناشایست و برخورنده شروع می شود. دختر با اخم داخل سوپرمارکت می‌شود. آن ها بلندبلند می‌خندند. کنارشان می‌روم و می‌پرسم چرا این حرف ها را زدید؟ اول جا می‌خورند و بعد یکی‌شان که از همه سنش بیشتر نشان می‌دهد با خنده می‌گوید: «حقش بود. اینها پررو هستند.» می‌پرسم: به شما که کاری نداشت، برای خرید آمده! باز می‌خندد: «ساده‌ای خانم! اینها از نوک دماغ‌شان به ما نگاه می‌کنند. با اون ماشینش و وضعش! به اینها که «حرف» می‌ پرانیم دلم خنک می‌شود، لج‌شان در می‌آید!» دختر خریدش تمام شده و دارد سوار ماشین می‌شود. دوباره حرف های رکیک دنبال دختر کشیده می‌شود و …

سکوت ۶۲درصد زنان تهرانی در برابر عبارات ناشایست!

نتایج یک تحقیق دانشگاهی در تهران مشخص کرد که ۶۲‌درصد زنان تهرانی در مقابل عبارات زننده سکوت می‌کنند. اعضای هیات علمی دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران در تحقیقی که به روش کمی و پرسش‌نامه در میان صدها زن جوان بین ۱۵ تا ۳۵سال در مناطق شمالی و جنوبی شهر تهران انجام داده‌اند به این نتیجه رسیدند، واکنش زنان نسبت به هر یک از انواع تعرض جالب‌توجه است. به‌طوری‌که هرچه تعرض‌ها از حالت غیرفیزیکی خارج شده و به حالت فیزیکی نزدیک می‌شود عکس‌العمل‌ها نیز تند‌تر می‌شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که ۷۲٫۵(هفتادودو و نیم)‌درصد در مقابل نگاه‌های معنادار، ۶۲٫۵ (شصت‌و‌دو و نیم)‌درصد در مقابل عبارات زننده و ۱۲٫۵(دوازده‌ و نیم)‌درصد از زنان در مقابل تماس عامدانه ی فیزیکی سکوت می‌کنند. این تحقیق با بررسی مسایلی همچون منطقه مسکونی، مدت زمانی که فرد بیرون از منزل سپری می‌کند، تأهل، سن و میزان آگاهی دادن توسط والدین به این نتیجه رسیده است که دو متغیر محل سکونت و میزان آگاهی دادن توسط والدین به‌طور مستقیم و فزاینده بر میزان احساس امنیت تاثیر دارد، به‌طوری‌که افرادی که در شمال شهر زندگی می‌کنند و افرادی که در دوران کودکی به آنها آگاهی لازم داده شده باشد احساس امنیت بیشتری می‌کنند. همچنین سن بانوان بر احساس امنیت آنها هیچ تاثیری ندارد. اما درخصوص تاهل باید به این نکته اشاره کرد که زنان متاهل بیش از دختران مجرد احساس امنیت دارند.

اسلام، مردان را به تقوا فرامی‌خواند

عده‌ای زنان را مقصر اصلی مزاحمت‌های خیابانی می‌دانند و معتقدند اگر زنان در طرز پوشش‌شان تجدیدنظر کنند، این‌گونه اتفاقات هم برایشان نخواهد افتاد و با تحریک مردان موجبات مزاحمت را برای خودشان فراهم نخواهند کرد. اما نکته قابل تامل ماجرا در این است که اگر به آموزه‌های دینی خود بازگردیم در قصص قرآنی شاهد داستان حضرت یوسف و زلیخا خواهیم بود که اگر حتی زنی موجبات تحریک مرد را فراهم آورد، مرد باید تقوا پیش بگیرد و خویشتنداری را تقویت کند. اگرچه قطعا نمی‌توان نوع پوشش و گاها رفتار برخی زنان را در پدیده مزاحمت بی‌تاثیر دانست، اما مطرح کردن چنین موضوعی پاک کردن صورت مساله مزاحمت و مجوز دادن به یک‌سری افراد برای ایجاد مزاحمت برای زنان جامعه است. چه‌بسا طی زمان گرفتن گزارش میدانی بارها شاهد زنانی بوده‌ایم که با لباس‌هایی ساده مورد آزار افراد اوباش قرار گرفته اند.

نکته جالب ماجرا رواج بی‌تفاوتی در مردم است که از کنار این اتفاقات به آرامی عبور می‌کردند و گاهی با مزاحمان نیز هم‌داستان می‌شدند. محمد که سال گذشته بر اثر دفاع از یک دختر حسابی کتک خورده است تا جایی‌که دو دنده‌اش هم شکسته، می‌گوید: «سال گذشته ساعت ۹ شب دختری در میدان آزادی منتظر تاکسی‌های جنت‌آباد بود. یک پراید که دو پسر سرنشینانش بودند جلوی دختر ایستاده بودند و نمی‌رفتند، حتی یکی‌شان پیاده شده بود و او را مورد اذیت جدی قرار داد. دختر تقریبا فریاد می‌زد و هیچ‌کس توجهی نمی‌کرد. حتی رانندگان تاکسی خطی همانجا ایستاده بودند و انگار فیلم سینمایی می‌بینند، چای می‌نوشیدند. خلاصه با پسرها درگیر شدم که چرا مزاحم این خانم شده‌اید؟! اول گفتند به تو چه و بعد حسابی کتکم زدند. دنده‌هایم شکست و آنها هم پایشان را روی گاز گذاشتند و رفتند. حتی رانندگان تاکسی به کمک نیامدند. فقط بلندم کردند و گفتند اینجا هر شب همین‌طور است چرا دخالت می‌کنی! حتی وقتی پای پلیس به میان آمد حاضر نشدند شهادت بدهند و استدلال‌شان این بود که دنبال دردسر نمی‌گردند! من هم از همان پارسال چشم‌هایم ترسیده چون نه شکایتم به جایی رسید و نه کسی حمایتم کرد! حالا چرا باید مانند قدیم سینه سپر کنم برای دفاع!»

این حکایتی است در دل شهر. حکایتی واقعی با تجربیاتی در دل دختران. حکایتی که سیاه‌نمایی نیست، فقط نیاز به اندکی تامل دارد که چه باید کرد تا بشود با آرامش قدم به خیابان گذاشت تا در یک عصر جمعه به‌تنهایی بتوان در خیابان‌های شهر قدم زد بدون آن‌که از بیرون آمدن پشیمانت کنند!

سارا غضنفری/ امید ایرانیان

اخبار مرتبط


ارسال نظر

Go to TOP